Emocje to część inwestowania

Emocje pojawiają się już po pierwszej transakcji.

Wiele osób sądzi, że emocje w inwestowaniu przychodzą dopiero wtedy, gdy rynek zaczyna spadać. W praktyce wystarczy pierwsza transakcja na rachunku maklerskim. Kurs nabytych akcji od razu zaczyna się zmieniać, a razem z każdą zmianą pojawia się nasza własna ocena tego, co ona oznacza. Notowania sprawdzamy wtedy kilka razy dziennie, chociaż inwestycja została zaplanowana na wiele lat.

Najczęściej pojawia się ekscytacja, kiedy kurs rośnie i wygląda to na potwierdzenie decyzji. Dalej przychodzi napięcie w pierwszych dniach po zawarciu transakcji, niepewność, kiedy notowania poruszają się bez wyraźnego kierunku, oraz strach, kiedy kurs zaczyna spadać. Reakcje te wynikają z trzech okoliczności występujących równocześnie, czyli z niepewności co do przyszłości, z upływu czasu oraz z zaangażowania własnych oszczędności. Rynek nie potwierdza od razu, czy decyzja była trafna, dlatego każdą zmianę notowań oceniamy samodzielnie.

Sprzedaż pod wpływem strachu ma powtarzalny przebieg.

Spadek kursu zaczyna być odbierany jako zagrożenie, doniesienia w mediach posługują się językiem ostrzeżeń, a horyzont inwestycyjny skraca się z wieloletniego do kilkudniowego. Decyzja o sprzedaży akcji przychodzi wtedy z potrzeby zakończenia tego stanu. Po jej wykonaniu następuje krótka ulga, a po niej żal, szczególnie kiedy notowania się stabilizują. Ponowne wejście na rynek bywa wtedy odkładane, ponieważ dochodzi obawa o powtórzenie całej sytuacji. Odwrotna sytuacja przebiega według podobnego schematu. Akcje spółki nabywamy po serii wzrostów, kiedy mówi się o niej najwięcej, czyli już po tym, jak jej kurs poszedł w górę. Te same mechanizmy działają w tym samym momencie u tysięcy inwestorów, dlatego nastroje przenoszą się na cały rynek. Zmiana nastrojów nie informuje przy tym o wynikach ani o kondycji danej firmy.

Skąd wzięła się nazwa Opanowana Elegancka Inwestorka.

Opanowanie nie polega na braku emocji. Emocja może się pojawić, a decyzja nadal wynika z wcześniej przyjętych założeń. Psychologia finansowa nazywa powtarzalne reakcje błędami poznawczymi i wyjaśnia je sposobem pracy mózgu, który skraca czas reakcji oraz zmniejsza dyskomfort niepewności. Nie wynikają one z braku wiedzy ani doświadczenia, dlatego towarzyszą również inwestorkom z wieloletnią praktyką, z tą różnicą, że one rozpoznają je u siebie szybciej. Błędy poznawcze przybierają konkretną postać. Stratę odczuwamy silniej niż zysk o tej samej wysokości, więc pojawia się potrzeba jej przerwania przez sprzedaż akcji. Kiedy większość inwestorów sprzedaje albo nabywa akcje, rośnie poczucie, że tak należy postąpić. Cena, po której akcje zostały nabyte, staje się punktem odniesienia i decyzja zaczyna dotyczyć powrotu kursu do tego poziomu, chociaż spółka w tym czasie prowadzi swoją działalność dalej.

Opanowanie opiera się na praktykach, które można przyjąć od początku inwestowania. Inwestowanie w ustalonym wcześniej rytmie zmniejsza znaczenie poszukiwania idealnego momentu. Ograniczenie się do spółek, których działalność potrafimy wyjaśnić własnymi słowami, weryfikuje, czy rozumiemy źródła ich przychodów. Dziennik decyzji utrwala przyjęte założenia, więc po roku wiadomo, co przesądziło o danej transakcji. Ustalony rytm przeglądów portfela, obejmujący jeden przegląd w tygodniu, zdejmuje potrzebę codziennego sprawdzania notowań. Znaczenie ma również wypoczynek, ponieważ zmęczenie skraca cierpliwość oraz sprzyja decyzjom podejmowanym pod wpływem chwili.

Co znajdziesz w szóstej lekcji.

Lekcja zaczyna się od emocji spotykanych na początku inwestowania, czyli od ekscytacji, napięcia, niepewności, strachu, rozczarowania, euforii oraz paniki. Przy każdej z nich omawiamy moment, w którym się pojawia, oraz to, o czym informuje. Następnie poznajemy błędy poznawcze na przykładach z portfela początkującej inwestorki, w tym awersję do straty, efekt tłumu, efekt świeżości, nadmierną pewność siebie oraz zakotwiczenie na cenie nabycia akcji. Dalsza część lekcji dotyczy samych decyzji. Omawiamy przyczyny, które prowadzą do sprzedaży akcji w panice, a następnie przebieg zdarzeń po takiej sprzedaży. Kolejnym tematem jest nabycie akcji w euforii razem z jego następstwami, a następnie zmiana nastrojów rynkowych oraz jej znaczenie dla portfela. Przechodzimy do strat, ponieważ należą one do inwestowania, oraz do danych o zbyt częstym zawieraniu transakcji i jego wpływie na wyniki. Lekcję zamykają praktyki stabilizujące decyzje, wpływ snu oraz odpoczynku na ich jakość, a także wybrane książki i źródła informacji o rynku.

Szósta lekcja kursu Elegancka Inwestorka Start pokazuje, w których momentach emocje wchodzą w decyzje inwestycyjne oraz jakimi praktykami oddziela się jedno od drugiego.