Dojrzałe rozmowy między Eleganckimi Inwestorkami.

Rozmowy o inwestowaniu z innymi kobietami różnią się tym, co po nich zostaje. Po jednej w notatkach pojawia się konkretne zdanie do sprawdzenia w raporcie spółki, na przykład pytanie o to, z czego wynikała zmiana marży w ostatnim kwartale. Po drugiej, równie długiej i przyjemnej, nie zostaje nic poza wrażeniem, że temat został poruszony. Różnica nie wynika ani ze sympatii między rozmówczyniami, ani z liczby omówionych spółek. Wynika z tego, czy rozmowa dotyczyła wrażeń, czy przesłanek, na których oparte są decyzje każdej z rozmówczyń.

Weźmy Elegancką Inwestorkę, która w rozmowie mówi, że trzyma akcje jednej ze swoich spółek, ponieważ ta spółka ma stabilne przychody. Rozmówczyni pyta, jakie liczby stoją za słowem „stabilne”. Elegancka Inwestorka zagląda do swoich notatek i widzi, że zapisała to zdanie 2 lata wcześniej, bez żadnej liczby. Otwiera więc raporty za 8 ostatnich kwartałów i widzi przychody w przedziale od 180 mln zł do 260 mln zł, czyli różnicę około 40% między kwartałem najsłabszym a najmocniejszym. Po tej rozmowie zapisuje w notatkach własne kryterium, czyli że za stabilne uznaje przychody kwartalne odbiegające od średniej z 4 poprzednich kwartałów o nie więcej niż 15%. Samej decyzji o trzymaniu akcji tej spółki rozmowa nie zmieniła, natomiast uzasadnienie tej decyzji ma teraz liczbę, którą Elegancka Inwestorka może sprawdzić przy każdym kolejnym raporcie.

Rozmowa działa w tym przypadku tak samo jak notatka inwestycyjna, ponieważ wypowiedzenie przesłanek na głos wymaga ich nazwania, a nazwanie ujawnia miejsca, w których zamiast liczby występuje wrażenie. Przydaje się przy tym rozdzielenie dwóch rodzajów wypowiedzi. Opinia powstaje z wrażenia, nagłówka albo krótkiej obserwacji i dotyczy jednej chwili. Wniosek powstaje z danych oraz z własnych zapisów po wcześniejszych decyzjach i można go zastosować do kolejnych sytuacji. Teza inwestycyjna to zapisane zdanie o tym, dlaczego inwestorka trzyma akcje danej spółki oraz co musiałoby się zdarzyć, żeby przestała je trzymać. Złudzenie wspólnoty oznacza natomiast regularne i miłe rozmowy, po których nie zostaje żadne pytanie do sprawdzenia, ponieważ kończą się zgodą, zanim ktokolwiek poda swoje przesłanki.

Artykuł zaczyna się od opisu etapu, na którym zbieranie kolejnych informacji przestaje podnosić jakość decyzji, a pracy wymaga już konsekwentne stosowanie własnych założeń. Następnie pokazuje rozmowę jako narzędzie analityczne działające podobnie do notatki inwestycyjnej, wraz z 3 pytaniami, które taką rozmowę prowadzą, czyli o definicję wystarczającej jakości spółki, o warunki, przy których pierwotna teza traci sens, oraz o różnicę między poprawą sytuacji spółki a poprawą nastroju wokół niej. Kolejna część dotyczy przejścia od opinii do wniosków oraz zmiany pytań, która za tym idzie, wraz z 3 skutkami tej zmiany. Dalej artykuł opisuje porównywanie własnego postępowania z postępowaniem innych inwestorek, w tym reakcje na długie okresy bez wyraźnego kierunku na rynku oraz sygnały naginania własnych zasad, a następnie wspólną analizę błędów, z rozdzieleniem błędu założenia, błędu interpretacji i błędu dyscypliny, oraz ocenę procesu niezależnie od wyniku. W tekście znajdują się także sygnały, po których widać, że rozmowy przestały rozwijać, czyli powtarzalność tematów, ostrożne pytania i wygładzone odpowiedzi. Artykuł opisuje również rolę różnych perspektyw jako sprawdzenia własnych kryteriów. Materiał kończy się warunkiem samodzielności decyzji, w którym rozmowa daje język i pytania, a odpowiedzialność zostaje przy osobie, która podejmuje decyzję. Źródła artykułu obejmują publikacje CFA Institute, Morningstar, Vanguard, BlackRock Investment Institute, OECD, Financial Analysts Journal, Journal of Behavioral Finance oraz Frontiers in Psychology.