Inflacja stylu życia w praktyce i jej wpływ na budowanie kapitału.

Po podwyżce albo po zmianie pracy na lepiej opłacaną kwota przelewana na rachunek maklerski zwykle rośnie. Sama kwota niczego jednak nie wyjaśnia, ponieważ jednocześnie dochód rośnie. Informację daje dopiero udział tej kwoty w dochodzie z tego samego miesiąca, czyli porównanie dwóch liczb z historii rachunku bankowego. Bywa, że wpłata jest wyższa niż rok wcześniej, a jej udział w dochodzie niższy, ponieważ wraz z dochodem urosły stałe opłaty, których wcześniej nie było. Zjawisko, w którym wydatki rosną wraz z dochodami, nosi nazwę inflacji stylu życia.

Weźmy Elegancką Inwestorkę, której dochód po opodatkowaniu wzrósł z 7 000 zł do 9 000 zł miesięcznie. Wpłata na rachunek maklerski wzrosła w tym czasie z 700 zł do 800 zł, czyli z 10% dochodu do niespełna 9%. Elegancka Inwestorka zestawia dodatkowo swoje stałe opłaty z obu okresów i widzi, że w ciągu roku doszły 3 subskrypcje razem za 120 zł miesięcznie, droższy wariant abonamentu telefonicznego za 40 zł więcej oraz najem mieszkania o 900 zł droższy. Razem to 1 060 zł miesięcznie, czyli ponad połowa wzrostu dochodu. Przy każdej z tych pozycji zapisuje, od kiedy można ją zakończyć, i widzi, że subskrypcje oraz abonament dotyczą pojedynczych miesięcy, a umowa najmu obowiązuje do końca roku. Pozostałą część wzrostu dochodu przeznacza na wpłatę.

Udział wpłaty w dochodzie liczy się jako kwotę wpłaty podzieloną przez dochód z tego samego miesiąca, dlatego pokazuje coś innego niż sama kwota. Przy wzroście dochodu o jedną czwartą i wzroście wpłaty o jedną siódmą kwota jest wyższa, a udział niższy. Koszt stały różni się przy tym od wydatku jednorazowego terminem, który obowiązuje w kolejnych miesiącach, ponieważ opłata odnawiana co miesiąc zmienia budżet każdego kolejnego miesiąca aż do zakończenia umowy, a wydatek jednorazowy dotyczy jednego miesiąca. Dlatego 12 opłat po 120 zł w skali roku oznacza 1 440 zł, czyli kwotę porównywalną z 2 miesięcznymi wpłatami z przykładu powyżej. Zestawienie stałych opłat z 2 różnych okresów oraz udziału wpłaty w dochodzie nie jest oceną wydatków, a jedynie pokazuje, ile z dodatkowego dochodu trafia na rachunek maklerski.

Artykuł zaczyna się od wyjaśnienia, czym jest inflacja stylu życia oraz dlaczego dopasowanie wydatków do wyższych dochodów samo w sobie nie jest błędem, a znaczenie ma moment, w którym wzrost wydatków przestaje być decyzją. Następnie opisuje 3 sygnały: zmianę codziennych nawyków przy wydawaniu pieniędzy, wzrost wydatków, przy których warunki życia pozostają takie same, oraz mniejszy udział oszczędności i inwestycji w budżecie. Kolejna część dotyczy sposobów rozpoznania tego zjawiska, w tym porównania struktury wydatków z 2 różnych okresów, obserwacji decyzji podejmowanych pod wpływem emocji oraz momentów, w których wydatek wynika z obserwacji otoczenia. Dalej artykuł omawia postępowanie przy rosnących dochodach, czyli ustalenie proporcji między wydatkami a inwestowaniem, aktualizowanie własnych celów, przeznaczanie na inwestowanie części dodatkowych wpływów, takich jak premie, liczenie rocznego kosztu wygodnych rozwiązań oraz zatrzymanie się przed decyzją o wydatku. W tekście znajduje się także opis tego, co daje rozpoznanie tego zjawiska dla regularności wpłat, wraz z zastrzeżeniem, że nie chodzi o rezygnację z przyjemności, a także podsumowanie najważniejszych obserwacji. Źródła artykułu obejmują publikacje Investopedia, MSCI, OECD, S&P Dow Jones Indices, Narodowego Banku Polskiego, CFA Institute oraz Frontiers in Psychology.