Kto nadzoruje brokera w Polsce i na świecie.

Aplikacja brokera bywa dostępna po polsku, obsługa odpowiada po polsku, a materiały na stronie opisują polskie podatki. W stopce strony i w regulaminie pojawiają się natomiast nazwa spółki zarejestrowanej w innym kraju, jej adres oraz numer licencji wydanej przez tamtejszy urząd. Pojawiają się wtedy pytania o to, z którą spółką zawierana jest umowa o prowadzenie rachunku, który urząd ją nadzoruje, gdzie sprawdzić, czy licencja jest aktualna oraz który system rekompensat obejmuje taki rachunek. Język aplikacji i miejsce zamieszkania klientki nie przesądzają o odpowiedzi na żadne z tych pytań.

Weźmy Elegancką Inwestorkę, która zakłada rachunek w platformie z polskojęzyczną aplikacją i całodobową obsługą. W regulaminie znajduje się informacja, że stroną umowy jest spółka zarejestrowana w Irlandii, nadzorowana przez tamtejszy urząd. Na stronie Komisji Nadzoru Finansowego sprawdza rejestr podmiotów zagranicznych zgłoszonych do działania w Polsce i odnajduje w nim tę spółkę. Rachunek działa więc zgodnie z prawem, a jednocześnie reklamacje rozpatrywane są zgodnie z procedurą opisaną w regulaminie irlandzkiej spółki, a system rekompensat, który miałby zastosowanie, jest systemem irlandzkim. Gdyby Elegancka Inwestorka założyła rachunek w polskim domu maklerskim, obowiązywałyby procedury krajowe oraz polski system rekompensat.

Broker prowadzi działalność maklerską na podstawie licencji wydanej przez urząd nadzoru, w Polsce przez Komisję Nadzoru Finansowego. Firma z licencją wydaną w jednym kraju Unii Europejskiej może obsługiwać klientów w pozostałych krajach Unii po zgłoszeniu takiego zamiaru, a nadzór nad nią pozostaje w kraju, który wydał licencję. Licencję potwierdza się w publicznym rejestrze prowadzonym przez urząd nadzoru. Osobnym mechanizmem jest system rekompensat, który uruchamia się wtedy, gdy broker nie jest w stanie wypłacić klientowi środków ani wydać papierów wartościowych zapisanych na rachunku. W Polsce prowadzi go Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, a wypłata obejmuje równowartość 3 000 euro w całości oraz 70% nadwyżki ponad tę kwotę, łącznie do równowartości 22 000 euro. Spadek cen akcji nie jest objęty tym mechanizmem.

Artykuł zaczyna się od wyjaśnienia, czego dotyczy nadzór nad brokerem, oraz od 4 obszarów, które obejmuje, w tym licencji, obowiązków informacyjnych, oddzielenia aktywów klientów od majątku brokera oraz działań podejmowanych, gdy instytucja ma problemy. Następnie opisuje rolę Komisji Nadzoru Finansowego i Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych w Polsce, a dalej wspólne ramy w Unii Europejskiej, w tym rolę Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych oraz zasadę korzystania z jednej licencji w kilku krajach. Kolejne części dotyczą Wielkiej Brytanii po Brexicie i nadzoru sprawowanego przez Financial Conduct Authority, a także Stanów Zjednoczonych, gdzie nadzór dzieli się między Komisję Papierów Wartościowych i Giełd oraz organizację FINRA. W tekście znajduje się także wyjaśnienie, dlaczego inwestowanie w akcje amerykańskie przez europejskiego brokera nie oznacza amerykańskiego nadzoru nad rachunkiem oraz przegląd urzędów nadzoru z innych krajów. Materiał omawia również różnicę między licencją, rejestrem i systemem ochrony oraz 4 elementy, na które warto spojrzeć przy wyborze brokera. Źródła artykułu obejmują publikacje Komisji Nadzoru Finansowego, Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych, Europejskiego Urzędu Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych, Financial Conduct Authority, amerykańskiej Komisji Papierów Wartościowych i Giełd oraz FINRA.