Preferencje podatkowe w oczach zamożnych Eleganckich Inwestorek.

Dom maklerski po zakończeniu roku przysyła zestawienie wszystkich transakcji sprzedaży zawartych na rachunku, a inwestorka rozlicza z nich podatek w zeznaniu rocznym. Im więcej takich transakcji, tym więcej wierszy w tym zestawieniu, a przy większym portfelu rośnie też kwota, która wychodzi z rachunku na podatek zamiast pozostać zainwestowana. Rachunki takie jak IKE, IKZE oraz PPK działają inaczej, ponieważ transakcje zawarte w ich ramach nie trafiają do zeznania rocznego, a skutki podatkowe pojawiają się dopiero przy wypłacie środków na warunkach określonych w przepisach dotyczących danego rachunku. W zamian za to każdy z nich ogranicza swobodę, czyli wyznacza limit wpłat w roku oraz warunki, po spełnieniu których można wypłacić pieniądze. Dlatego przy większym majątku pytanie brzmi nie tylko, ile podatku zapłaci inwestorka w danym roku, ale też jaką rolę ma pełnić każda z części jej majątku.

Weźmy Elegancką Inwestorkę, która ma akcje na 2 rachunkach, czyli na zwykłym rachunku maklerskim oraz na IKE, i w danym roku sprzedaje akcje jednej spółki na każdym z nich. Na zwykłym rachunku sprzedaje akcje kupione 6 lat wcześniej za 20 000 zł, a otrzymuje za nie 35 000 zł, więc różnicę w wysokości 15 000 zł wykazuje w zeznaniu rocznym i płaci od niej podatek w terminie rozliczenia. Na IKE sprzedaje akcje innej spółki i za uzyskane pieniądze kupuje akcje kolejnej, przez co ta transakcja nie trafia do jej zeznania rocznego, ponieważ skutki podatkowe na tym rachunku pojawiają się dopiero przy wypłacie środków. Na IKE obowiązuje natomiast limit wpłat w roku oraz warunki wypłaty, dlatego tę część majątku Elegancka Inwestorka traktuje jako długoterminową, a zwykły rachunek maklerski jako część dostępną bez dodatkowych warunków.

Zdarzenie podatkowe to moment, w którym powstaje obowiązek zapłaty podatku, na przykład przy sprzedaży akcji z zyskiem na rachunku opodatkowanym na bieżąco. Odroczenie opodatkowania oznacza natomiast przesunięcie tego momentu na dzień wypłaty środków z rachunku, co nie jest tym samym co brak podatku. IKZE różni się od IKE tym, że wpłaty odlicza się od podstawy opodatkowania w roku ich dokonania, a podatek pojawia się przy wypłacie, dlatego jego sens zależy od tego, jakie dochody inwestorka będzie mieć w momencie wypłaty. PPK opiera się na wpłatach pracownika i pracodawcy oraz na dopłatach ze środków publicznych i działa według ustalonych zasad, bez podejmowania decyzji w ciągu roku. Każde z tych rozwiązań ma zapisane w przepisach warunki, a przepisy podlegają zmianom, dlatego majątek oparty na jednym z nich zachowuje się inaczej niż majątek rozłożony na kilka części o różnych zasadach.

Artykuł zaczyna się od momentu, w którym podatki przestają być tłem inwestowania i zaczynają wpływać na kolejność decyzji, a następnie opisuje 3 pytania stosowane przy ocenie rozwiązań podatkowych, czyli o moment powstania obowiązku podatkowego, o przewidywalność zasad oraz o cenę mniejszej swobody. Kolejne części omawiają IKE jako część majątku o mniejszej liczbie zdarzeń podatkowych, IKZE wraz z pytaniem o strukturę dochodów w chwili wypłaty oraz PPK jako rozwiązanie działające bez bieżących decyzji, wraz z jego miejscem w całości majątku. Dalej artykuł podaje 3 scenariusze decyzyjne, czyli portfel z akcjami kupionymi tanio wiele lat wcześniej, w którym każda zmiana uruchamia podatek, wysokie dochody dziś przy mniej przewidywalnych dochodach w przyszłości oraz poukładane aktywa przy małej ilości czasu na zajmowanie się nimi. W tekście znajdują się także 4 błędy myślenia, czyli utożsamianie ulgi z korzyścią, pominięcie ceny mniejszej swobody, budowanie całej struktury na obecnych przepisach oraz brak powiązania tych rachunków z resztą majątku. Materiał kończy się 4 pytaniami kontrolnymi, w tym o to, która część majątku ma pracować długoterminowo, która ma być dostępna bez dodatkowych warunków oraz w którym miejscu ulga skłania do decyzji trudnej do odwrócenia. Źródła artykułu obejmują publikacje Ministerstwa Finansów, Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, Polskiego Funduszu Rozwoju, Narodowego Banku Polskiego, OECD, Investopedia oraz CFA Institute.